TEREKE HÂKİMLİĞİNE VE VESAYET DAİRELERİNE

ÖNERİLER LİSTESİ

 

A)TEREKE İŞLEMLERİNE YÖNELİK ÖNERİLER.. PAGEREF _Toc188858911 \h 2

1- Dövizlerin Kıymetli Evrak ve Eşya Defterine Kaydı

2- Eşyanın Değer Tespiti

3- Gaip Kişiye Ait Para.

4- Hesab-ı Cari Defteri Tutulması Gerektiği

5- Kasa Defterinde Hata

6- Kasa ve Hesab-ı Cari Defterinin Günlük Tutulması

7- Mirası Ret Kütüğünün İhdas Olunmadığı

8- Miras Ortaklığına Temsilci Atanması

9- Tahsil ve Ödemeye İlişkin Dekontların Dosyada Saklanması

10- Terekede Tasfiye Harcı

11- Tereke Gelirlerinin Takibi

12- Tereke Hesaplarının Tanzimi

13- Terekenin Belirlenen Hak Sahipleri Adına Şahsi Hesap Açılarak Tasfiyesi

14- Terekenin Harçsız Dağıtılacağı

15- Terekenin Hazineye Devri

16- Tereke Paralarının Hak Sahiplerine Banka Aracılığıyla Ödenmesi PAGEREF _Toc188858927 \h 5

17- Tereke Parası Faizlerinin Kasaya İşlenmesi

18- Terekeye Ait Paranın Ödenmesinde Usul

19- Terekeye Ait Ruhsatlı Silâhın Teslimi PAGEREF _Toc188858930 \h 6

20- Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumunda Kalırken Vefat Edenlerin Mirasının Hazineye Teslimine Karar Verildiği PAGEREF _Toc188858931 \h 6

21- Kimi İşlemlerin Yürütülmesinde Hatalı Davranıldığı

B)VESAYET DAİRELERİNE ÖNERİLER

1- Davalı Olan Kısıtlının Temsilcisinden Husumete İzin Kararı İstendiği

2- Kısıtlı Adına Dava Açılması ya da Açılan Davaya Müdahil Olunması Halinde Temsilciden Husumete İzin Kararının İstenmediği,

3- Kısıtlının Mallarının Satışının Takip Edilmediği

4- Ölümle Sona Eren Vasi Dosyalarının Resen Tereke Hâkimliğine Tevdi Olunduğu. PAGEREF _Toc188858937 \h 8

5- Vasiden Hesap Raporu Alınmadığı

6- Satışı İstenen Taşınmaz Dışında Kalan Diğer Malların Gelirleri Konusunda Vasiden Hesap Sorulmadığı

7- Vesayet Altına Alınacak Şahıslara Ait Mal Varlıklarının Araştırılmadığı

8- Vesayetin Sona Ermesinden Sonraki İşlemlerin İfası

9- Vesayet Kararının İlanı ve Kısıtlının Tapulu Mallarına Şerh

10- Yönetim Kayyımından Hesap İstenmediği

11- Pazarlıkla Satışa İzin Verilmesi İsteminin Vesayet Makamınca Değerlendirilerek Karara Bağlandığı

12- T.C. Kimlik Numarasının Bildirilmediği

13- Vesayet Ad Defterinin Tutulmadığı

 

 

A)TEREKE İŞLEMLERİNE YÖNELİK ÖNERİLER

 

1- Dövizlerin Kıymetli Evrak ve Eşya Defterine Kaydı

                                                                                                                         

            Tereke mevcuduna dâhil döviz ve kıymetli eşyaların denetime imkân verecek şekilde mahsus defterine kayıtlarının yapılmadığı belirlenmiştir.

 

            * Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmeliğin 14/b maddesinde belirtildiği üzere, tereke hâkimliğine intikal eden döviz cinsinden paralar ile diğer kıymetli evrak ve eşyanın teslim alınmasını takiben 5 örnek numaralı bu amaca tahsis edilen deftere kaydının yapılması suretiyle denetime imkân sağlanması,

 

2- Eşyanın Değer Tespiti

 

            Kıymetli evrak ve eşya defterinde kayıtlı altın gümüş ve çeşitli kıymetli taşlardan mamul ziynet eşyalarının değerlerinin tespit ettirilerek deftere geçirilmediği görülmüştür.

 

            * Tereke ile ilgili kıymetli evrak ve eşyanın 5 örnek numaralı deftere kaydı sırasında Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmelik’in 14/b maddesi uyarınca, gram ve ayarlarıyla birlikte diğer ayırt edici özelliklerinin ve değerlerinin bilirkişi marifetiyle tespit ettirilmesi gerektiğinin unutulmaması,

 

3- Gaip Kişiye Ait Para

 

 ….. esas sayılıda; gaip olan şahsın paydaş bulunduğu taşınmazın satışından elde edilen paranın, 1989 yılından beri 10 yılı aşkın süre mahkemece idare edilmesi nedeniyle 09.11.1999 yılında hazineye intikaline karar verildiği halde tasfiye işlemlerinin yapılmadığı, paranın halen mahkeme nezdinde tutulduğu görülmüştür.

 

* Türk Medeni Kanununun 588. maddesinde belirtilen süre sonunda dosyaların tasfiyesi için gereğinin yapılmasından imtina edilmemesi,

 

4-  Hesab-ı Cari Defteri Tutulması Gerektiği

 

            Vesayet ve tereke hesapları için hesabı cari defteri tutulmayıp kasa defteri tutulmasıyla yetinildiği müşahede edilmiştir.

 

            * Dosya mevcudu ile banka mevcudu arasında mutabakatın sağlanması ve hesapların günü gününe kontrolü için, Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmelik’in 8/a ile 14/c maddeleri uyarınca 1 örnek nolu hesab-ı cari defterinin temini ile kullanılmasının sağlanması,

 

5- Kasa Defterinde Hata

 

            Kasa hesabının incelenmesinde ... lira toplama hatası yapıldığı tespit edilmiştir.

 

            * Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliği’nin 12. maddesindeki açıklamalar doğrultusunda kasanının günlük kontrollerinin yapılarak benzeri hatalara mahal bırakılmaması,

 

6- Kasa ve Hesab-ı Cari Defterinin Günlük Tutulması

            Denetime başlanıldığı gün tereke, yetim, mahcur ve gaip hesaplarının tutulmasında kullanılan kasa defteri ile hesab-ı cari defterinin tam işlenmediği, bir kısım tahsilât ve reddiyat makbuzlarının defterlere geçirilmediği anlaşılmıştır.

 

            * Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliği’nin 12. ve Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmelik’in 8 ve 14. maddelerindeki açıklamalar doğrultusunda kasa ve hesab-ı carî defterlerinin usulünce ve zamanında işlenmemesinde banka dekontlarının süresinde gönderilmesinin etkisi olmakla birlikte, yapılan tahsilât ve ödemelerin dekontlarının zamanında istihsali ile benzeri aksamaların önüne geçilmesi,

 

7- Mirası Ret Kütüğünün İhdas Olunmadığı

 

            Tereke işlemlerinin incelenmesinde mirası ret kütüğünün ihdas olunmadığı beyan ve müşahede edilmiştir.

 

            * Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük’ün 39. maddesi ile paralel hükümler taşıyan Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmelik’in 16. maddesi uyarınca, mirası reddeden hak sahiplerinin kaydedileceği adı geçen kütüğün ihdası ile kullanılmaya başlanılması,

 

8- Miras Ortaklığına Temsilci Atanması

 

            Miras ortaklığına temsilci olarak atanan kişinin ... sayılı dosya ile ilgili olarak ... lira geliri tereke kasasına yatırdığı saptanmıştır.

 

            * Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük’ün 56. maddesinin uygulamada göz önünde bulundurulması,

 

9- Tahsil ve Ödemeye İlişkin Dekontların Dosyada Saklanması

 

            Bir kısım tereke dosyalarında bankaya yatırılan paralarla, bankaca ödenen paralara ait dekontların dosyalarına konulmadığı belirlenmiş, bu nedenle hesapların kontrolünde güçlükle karşılaşılmıştır.

 

            * Tereke kasa hesabı ile banka mevcutları arasındaki mutabakatın sağlanması ve hesap hareketlerinin kontrolü bakımından banka ile devamlı temas halinde bulunularak tahsil veya reddolunan paralarla ilgili dekontların günü gününe ve sırasıyla dosyalarına konularak muhafazasında titizlik gösterilmesi,

 

10- Terekede Tasfiye Harcı

 

            Mirasçıları tarafından terekenin tespit ve tasfiyesinin istendiği hallerde sadece maktu ve peşin harç alındığı tasfiye harcının tahsil edilmediği anlaşılmıştır.

 

            * Terekenin tahrir ve tespit işlemlerinden maktu harç alınmayarak tespit ve tahrir ile terekenin tasfiyesinde her işlemin konusunu teşkil eden değer üzerinden 492 sayılı Yasa’ya bağlı (1) sayılı tarifenin, “Diğer Yargı Harçları Bölümü”nün, IV. bendi gereğince ayrı ayrı binde 3,6 oranında nispî harç alınacağının bilinmesi,

 

11- Tereke Gelirlerinin Takibi

 

            Bazı dosya mevcudu tahvil ve hisse senetlerinden yıllık faizlerinin alınmadığı anlaşılmıştır.

 

            * Terekeye ait tahvil, hisse senedi gibi gelir getiren kıymetli evrakın faizlerinin zamanaşımına uğramasına meydan verilmeden muntazaman alınıp hesaba intikal ettirilmesi,

 

12- Tereke Hesaplarının Tanzimi

            ... sayılı dosyada vadesiz hesaplarda bulunan paralardan .... liranın hâkimlik talimatıyla vadeli hesaba aktarılmasında reddiyat makbuzuyla kasadan çıkışının yapıldığı ve gerçek bir ödeme olmamasına rağmen bu şekilde kasa mevcudundan düşüldüğü, bilahare ... sayılı hesaba aktarılması sırasında tekrar kasaya intikalinin sağlandığı,

 

            * Vadesiz hesaptan vadeli hesaba aynı dosya için yapılan virmanlar gerçek manada bir ödeme teşkil etmediğinden kasa mevcudundan düşülmesine gerek bulunmadığı, şayet düşülmüşse tekrar kasaya intikalinin sağlanması, aksi halde dosya ve banka mevcutları arasında dengesizlik yaratılacağının bilinmesi,

 

13- Terekenin Belirlenen Hak Sahipleri Adına Şahsi Hesap Açılarak Tasfiyesi

 

            ... sayılı tereke dosyalarında; ölenin kanuni mirasçılarıyla bunların hisseleri mirasçılık belgesiyle saptandığı halde, elde tutuldukları görülmüş, denetim sırasında gereği yaptırılmıştır.

 

            * Tereke Hâkimliğine intikal eden paranın tespit edilen mirasçılara ödenmesini teminen paydaşların ad ve soyadlarıyla pay oranları belirtilerek Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün 07/07/2007 tarihli tebliğinde vurgulandığı üzere, Resmi Gazetenin 29/08/2006 tarihli sayısında yayımlanan 3 nolu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliği uyarınca T.C. uyruklu kişilerin T.C. kimlik numaraları da belirtilmek suretiyle adlarına müstakil hesap açılması ve müracaatlarında ödenmesi, ödeme yapılmaması hallerinde zamanaşımı süresine kadar bekletildikten sonra hazineye devri için bankaya talimat yazılması,

 

14- Terekenin Harçsız Dağıtılacağı

 

            Hastane, konsolosluklar ve Cumhuriyet başsavcılıklarınca Tereke Hâkimliğine intikal ettirilen eşya ve paranın mirasçılarına tesliminde harç tahakkuk ve tahsil edildiği tespit edilmiştir.

 

            * Hastanede ölen, öldürülen veya trafik kazası sonucu vefat eden kimselere ait, hastane, konsolosluk veya Cumhuriyet başsavcılıklarınca tereke hâkimliklerine intikal ettirilen para ve eşyaların hak sahiplerine tediye ve tevdi işlemlerinin mirasın tasfiyesi mahiyetinde kabulü mümkün olmadığından bu işlemlerden harç alınmaması,

 

15- Terekenin Hazineye Devri

 

            ... sayılı tereke dosyasında para ve eşyaların hazineye devrine karar verilmesine rağmen, gerekli müzekkerenin yazılmadığı ve devir işlemlerine tevessül olunmadığı gözlenmiştir.

 

            * Hazineye devrine karar verilen para ve eşyaların mal müdürlüğünce alınmalarını teminen müzekkere yazılarak sonucunun izlenmesi,

 

16- Tereke Paralarının Hak Sahiplerine Banka Aracılığıyla Ödenmesi

 

            Tereke paralarının hak sahiplerine yazı işleri müdürü tarafından kalemde teslim edilerek tutanak düzenlendiği ve bilahare tereke hâkiminin görüldüsüne sunulduğu,

 

            * Tereke işlemlerinin önemine binaen, hak sahiplerinin belirlenmesinden sonra tereke paralarının bulunduğu bankaya müzekkere yazılarak paranın belirlenen nispetler dâhilinde ödenmesi veya hak sahipleri adlarına açılacak hesaplara nakli ile dekontlarının gönderilmesinin istenmesi, işlemlerin hesab-ı cari defterine kaydı ile hesap hareketlerinin günlük olarak kontrolünün sağlanması,

 

 

17- Tereke Parası Faizlerinin Kasaya İşlenmesi

            ... sayılı dosyalarda tereke paraları için bankaca tahakkuk ettirilen faizlerin kasa defterine intikallerinin sağlanmadığı bu nedenle banka mevcudu ile kasa mevcudu arasında farklılık meydana geldiği, tespit edilmiştir.

 

            * Tereke paralarının daha dikkatli takibi ile bankaya gelen veya bankaca yılsonlarında tahakkuk ettirilen faiz paralarının behemehâl kasaya intikallerinin sağlanması,

 

18- Terekeye Ait Paranın Ödenmesinde Usul

 

            Bir kısım tereke paralarının hâkimlikçe bir talimat verilmeden bankaya ibraz edilen veraset belgesi üzerine ilgililere ödendiği ve bilahare tasfiyelerine karar verildiği saptanmıştır.

 

            * Mahkeme talimatı olmadan tereke paralarının bankaca ilgililerine ödenmesine imkân bulunmadığı, bunun hak sahipleri bakımından sakıncalar doğuracağı nazara alınarak cari uygulamadan vazgeçilmesi,

 

19- Terekeye Ait Ruhsatlı Silâhın Teslimi

 

            ... esas sayılı tereke dosyasında, ölenin eşyaları arasında bulunan ruhsatlı tabancanın verilen kararla mirasçıya teslim edildiği, bu konuda silâhı teslim alan kişinin bulundurma vesikası verilebilecek kimselerden olup olmadığı hususunun araştırılmadığı ve belge aranmadığı gözlenmiştir.

 

            * 6136 sayılı Yasa ile buna bağlı Yönetmelik’in 18. maddesi doğrultusunda miras yoluyla tabancayı devralacak kişinin idari yönden kendisine ruhsat verilebilecek kimselerden olup olmadığı hususunda belge arandıktan sonra teslim işleminin yapılabileceği, aksi halde tabancanın müsaderesi konusunda savcılığa ihbarda bulunulması gerektiğinin benzer işlerde unutulmaması,

20  – Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumunda Kalırken Vefat Edenlerin Mirasının Hazineye Teslimine Karar Verildiği

 

 Sulh hukuk mahkemesine ait …… sayılı dosyada; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İ… B…. Huzurevi sakinlerinden ( Ö.N.T )’nin, …. sayılıda ise yine aynı huzurevinde kalan ( A. M. Ö.)’nün vefatlarının Huzurevi Müdürlüğünce Tereke Hâkimliğine bildirilmesinden sonra, tereke mevcudu ile mirasçıların saptanması amacıyla yapılan araştırma neticesinde, adı geçenlerin mirasçılarının bulunmadığından bahisle TMK’nın 534. maddesi uyarınca tereke mevcudunun hazineye terk ve teslimine karar verildiği gözlenmiştir.

* 2828 sayılı Yasa’ nın 28. maddesi uyarınca kuruma bağlı kuruluşlarda bakılmakta olan ve mirasçı bırakmaksızın vefat eden kimselerin mirasının Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna geçeceğinin unutulmaması,

 

21 –  Kimi İşlemlerin Yürütülmesinde Hatalı Davranıldığı

 

Terekeye ilişkin kimi işlemlerin yürütülmesinde hatalı davranıldığı ya da tasfiyenin gerçekleştirilmesi ve dosyaların işlemden kaldırılması için gereken gayretin her zaman gösterilmediği,

 

Bu cümleden olarak;

           

            a) … YTL  paradan ibaret terekeye ilişkin …… sayılı dosyada …. tarihinde yetkisizlik kararı verilmesine karşın para ve dosyanın ilgili hâkimliğe intikalinin unutulduğu,

 

b) .. Sulh Hukuk Mahkemesinin …. sayılı tereke dosyasında; tereke mevcudunun …… tarihinde hazineye teslim edilmiş olmasına rağmen …… tarihli celse tasfiyenin gerçekleşmesi sebebiyle terekeden el çekilmesine karar vermek yerine dosyanın tetkike alınarak duruşmanın talik olunduğu,

 

c) .. Sulh Hukuk Mahkemesinin ….sayılı tereke dosyasında tensiple duruşmanın ….. tarihine bırakılmış olmasına rağmen unutulduğu ve bugüne değin ele alınmadığı,

 

d) … sayılıda; … tarihinde terekeden el çekilerek eşyaların hazineye devrine karar verildiği, … tarihinde kararın kesinleştiği, bir kısım malların hazine memuruna teslim edilmiş olmasına rağmen kıymetli eşya defterinin … sırasına kayıtlı 18 ayar alyansın tesliminin unutulduğu,

 

            İzlenmiştir.

      * Evrakın yeterince incelenmediği intibaını verebilecek ve ilgililerin mağduriyeti yanında sorumluluğu da gerektirebilecek bu kabil hatalardan özenle sakınılması,

      Terekenin tasfiyesindeki aciliyet de göz önüne alınarak, bu tür ihmallere sebebiyet verilmesinden kaçınılması

 

 

B)VESAYET DAİRELERİNE ÖNERİLER

 

 

1- Davalı Olan Kısıtlının Temsilcisinden Husumete İzin Kararı İstendiği

           

            … Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davalı durumundaki kısıtlıyı davada temsil eden vasiden, davayı takip edebilmesi için vesayet makamından yetki belgesi getirmesi yönünde mehil verildiği ve sırf bu nedenle duruşmaların ertelendiği görülmüştür.

 

            * TMK’nın 462/8. maddesi uyarınca vesayet altındaki kısıtlı aleyhine dava açılması durumunda vesayet makamının iznine gerek olmadığına dair Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 08/12/2003 gün ve 15337/16472 ile 26/05/2003 tarih ve 2003/4488-7543 sayılı içtihatları da göz önüne alınarak, sadece kısıtlı adına (davacı sıfatıyla) dava açıldığı takdirde vesayet makamının izninin bulunup bulunmadığının araştırılması, 

 

2- Kısıtlı Adına Dava Açılması ya da Açılan Davaya Müdahil Olunması Halinde Temsilciden Husumete İzin Kararının İstenmediği,

 

      … Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı/müdahil durumundaki kısıtlıyı davada temsilen atanmış bulunan vasiden, husumete izin belgesi istenmeksizin yargılamanın sürdürüldüğü belirlenmiştir.

 

*    TMK’nın 462/8 maddesi ile Yargıtay 2.H.D.nin 04/03/2004 gün ve 2004/1688-2710 esas ve karar tarihli ilâmı uyarınca öncelikle vesayet makamından bu konuda iznin alınmasının gerekli olup, eksikliğin ikmal edilmeden işin esasının incelenmesi usûl ve yasaya aykırı olduğunun unutulmaması,

 

3- Kısıtlının Mallarının Satışının Takip Edilmediği

 

            Vesayet inceleme tutanağında yer alan Sulh Hukuk Mahkemesinin …. esas sayılı dosyasında kayyım altında bulunana ait bir adet hisseli taşınmazın açık artırma ile keza aynı mahkemeye ait ….. sayılı vesayet dosyasında mahcura ait taşınmazın pazarlıkla satışına karar verilerek İzale-i Şüyu Satış Memurluğu tarafından satışı icra edilip bankaya blokesi sağlanan paranın takibi yapılmadığından kayyıma ve vasiye ödendiği anlaşılmıştır.

           

            * Türk Medeni Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük’ün 30. maddesinde belirtildiği şekilde, belli bir iş için görevlendirilmiş olan kayyımın, vesayet makamının talimatına aynen uymak zorunda olduğu, TMK’nın 466. maddesine göre vesayet organları ve vesayet işleriyle görevlendirilmiş olan diğer kişiler, bu görevlerini yerine getirirlerken iyi bir yönetimin gerektirdiği özeni göstermekle yükümlüdürler hükmüne riayet edilerek vesayet ve kayyım altındakilerin mal varlığının yönetimine özen gösterilmesi,

 

4- Ölümle Sona Eren Vasi Dosyalarının Resen Tereke Hâkimliğine Tevdi Olunduğu

            Genel uygulama olarak şartları olup olmadığı araştırılmaksızın ölümle sona eren vasi dosyalarının resen Tereke Hâkimliğine tevdi olunduğu gözlenmiştir.

 

            * Vesayet altındaki kişinin ölümü halinde Türk Medenî Kanunu’nun 4 89 , 490 ve 491 . maddelerince işlem yapılması, anılan yasanın 589 , 590 ve 592 . maddeleri kapsamında hâkimin resen müdahalesini gerektirir bir durum söz konusu ise dosyanın tereke hâkimliğine intikal ettirilmesi, somut dosyada böyle bir durum saptanamadığı takdirde vesayet dosyası üzerinden Türk Medeni Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük’ün 31 . maddesi çerçevesinde işlem ifası,

 

5- Vasiden Hesap Raporu Alınmadığı

           

… sayılı vesayet dosyalarında, mal varlığı bulunan kısıtlıya atanan vasiden muayyen sürelerle hesap istenilmediği anlaşılmıştır.

 

   * TMK’nın 397. maddesinde vesayet daireleri, 468. maddesinde de vesayet dairelerinin sorumluluğunun düzenlendiği hatırlanarak, TMK’nın 454 ve 464. maddeleri ile Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına Dair Tüzük’ün 16 ve 21. maddeleri uyarınca ve paralel hükümler taşıyan Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmelik’in 10. maddesi doğrultusunda vasiden muayyen aralıklarla ya da en geç yıl sonunda kesin hesap raporu alınmasının ihmal olunmaması, kısıtlının zararını ve dairenin mesuliyetini doğurabilecek bu kabil davranışlardan sakınılması,

 

6- Satışı İstenen Taşınmaz Dışında Kalan Diğer Malların Gelirleri Konusunda Vasiden Hesap Sorulmadığı

 

… sayılı vesayet dosyasında, kısıtlıya ait olup satışı istenen taşınmaz dışında kalan diğer malların gelirleri konusunda vasiden hesap sorulmaksızın satışa izin verildiği izlenmiştir.

 

*    Yargıtay 2.H.D.nin 07/03/2002 tarih ve 2002/1875esas,         2002/2995 karar sayılı ilamı uyarınca kısıtlıya ait olup satışı istenen taşınmaz dışında kalan diğer malların gelirleri konusunda vasiden hesap sorularak, bu gelirlerin mahcurun ihtiyaçlarına kafi gelip gelmeyeceği araştırılmasının gerekli olduğu,

 

7- Vesayet Altına Alınacak Şahıslara Ait Mal Varlıklarının Araştırılmadığı

 

            Vesayet altına alınacak şahıslara ait mal varlıklarının bulunup bulunmadıklarının gereği veçhile araştırılmadığı müşahede olunmuştur.

 

            * Mahcur kişilerin haklarının korunması hâkimin görevi cümlesinden olmakla, kötü niyetli vasilerin vuku bulabilecek suiistimallerinin de önlenmesi açısından TMK’nın 438. maddesi uyarınca kısıtlıların mal varlıklarının mutlaka tahkik ettirilmesinin usul olarak benimsenmesi,

 

8- Vesayetin Sona Ermesinden Sonraki İşlemlerin İfası

 

            Vesayeti müstelzim hallerin sona ermesi halinde gerekli işlemlerin sürdürülüp tamamlanmasında bazen gecikildiği müşahede edilmiştir.

 

            Örneğin:

 

            ... sayılı yetim dosyalarında küçüğün 18 yaşını doldurarak reşit olmasına rağmen gerekli işlemlerin tamamlanmadığı,

 

            ... sayılıda vasinin/mahcurun ölmesine rağmen yeni vasi atanmadığı veya ölen mahcurun mirasçılarına malların intikalinin sağlanması işlemlerinin yapılmadığı,

 

            Vesayet altında bulunan hükümlülerin ……… tarihinde koşullu salıverme tarihleri dolduğu halde gereğine tevessül olunmadığı,

 

            Gözlenmiştir.

 

            * Dosyaların belirli aralıklarla elden geçirilerek, tasfiye şartları oluşanların usülünce tasfiyesi ile lüzumsuz iş birikimine, dolayısıyla gereksiz yere emek ve zaman kaybına meydan verilmemesi, TMK’nın 470 ve 471. maddeleri ile Türk Medenî Kanunu’nun Velâyet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük’ün 31 inci maddesi göz önünde bulundurularak süre sonunda dosyaların tasfiyesi için gereğinin yapılmasından imtina edilmemesi,

 

9- Vesayet Kararının İlanı ve Kısıtlının Tapulu Mallarına Şerh

 

            … sayılı dosyada, vasi tayinine müteallik kararın mahcurun oturduğu mahalde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilân edilmediği, keza vesayet altına konulan şahıs adına olan tapu kayıtlarına; “vesayet makamından izin alınmadıkça işlem yapılamaz” şerhinin konulması hususunda ilgili tapu sicil müdürlüğüne tezkere yazılmadığı izlenmiştir.

 

            * 4721 sayılı Yasa’nın 420/son ve 421/2 madde ve fıkraları uyarınca, vasi tayin kararlarının kısıtlının yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilân zorunluluğu bulunduğunun, vesayet altına alınan kişi adına bulunan taşımazların, gayrimenkul sahifesinin beyanlar hanesine işlenmesi için vasinin ilgili tapu sicil müdürlüğüne müracaatının sağlanması, vesayet makamının da aynı işlemi yapabileceğinin unutulmaması,

           

10- Yönetim Kayyımından Hesap İstenmediği

 

            Sulh Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyasında 3561 sayılı Kanun  uyarınca gaip .....’a yönetim kayyımı olarak atanan defterdardan belli dönemler için rapor ve hesap istenilmediği belirlenmiştir.

 

            * TMK’nın 403, 431, 460, 466, 467 ve Tüzüğün 30. maddeleri uyarınca vasiliğe ilişkin kurallar kayyımlar hakkında da uygulanacağından, ileride hukuki sorumluluk doğmaması açısından vesayet makamınca belirlenecek dönemlerde 3561 sayılı Yasa ile atanan yönetim kayyımından rapor ve hesabın istenilmek suretiyle denetlenmesi,

 

 

11- Pazarlıkla Satışa İzin Verilmesi İsteminin Vesayet Makamınca Değerlendirilerek Karara Bağlandığı

sayılı vesayet dosyasında, kısıtlıya ait taşınmazın pazarlıkla satışına izin verilmesi isteminin Vesayet Makamınca değerlendirilerek karara bağlandığı izlenmiştir.

                       

*    Yargıtay 2. H.D.nin 18/10/2007 gün ve 2006/18328 esas, 2007/13811 karar sayılı ilamında da izah edildiği üzere, TMK. 444/1-2 maddesi uyarınca taşınmazın satışına izin verme görevinin vesayet makamına, TMK. md. 444/son gereği pazarlıkla satışa karar vermek görevinin ise denetim makamına ait olduğuna ilişkin yasanın açık hükmü karşısında, Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet Ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 25. maddesi de dikkate alınarak vesayet makamınca istem uygun görüldüğü taktirde öncelikle satışa izin kararı verilerek, pazarlıkla satış konusunda bir karar verilmek üzere dosyanın denetim makamına gönderilmesi gerektiğinin unutulmaması,

 

12- T.C. Kimlik Numarasının Bildirilmediği

 

Kısıtlı/gaip adına bankada açılan hesapta T.C. kimlik numarasının bildirilmediği tespit ve müşahede edilmiştir.

 

*    Kısıtlı veya gaip adına bankaya yatırılan paralar yönünden, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün 07/07/2007 tarihli görüşlerinde de açıklandığı üzere; Vergi kimlik numarası kullanımının yaygınlaştırılması hakkındaki 4358 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 47 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarının vergi kimlik numarası olarak kullanılmasına ilişkin olarak 29/08/2006 tarih ve 26274 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3 nolu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliği uyarınca 01/01/2007 tarihinden itibaren bahse konu olan tüm işlemlerde Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetindeki gerçek kişiler için vergi kimlik numarası olarak yalnızca Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası kullanılması zorunluluğu getirilmiş bulunduğundan, bankacılık sisteminde de hak sahipleri adına hesap açılabilmesi için T.C. kimlik numarası bilgi girişi zorunlu hale getirildiğinden, söz konusu emanet paralar ile ilgili hesap açılmasına dair yazılarda adına hesap açılacak kişilerin T.C kimlik numarası bilgilerine de yer verilmesi,

 

13- Vesayet Ad Defterinin Tutulmadığı

 

Vesayet Ad Defterinin tutulmadığı belirlenmiştir.

 

*    Türk Medenî Kanunu’nun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmelik’in 8/b maddesi uyarınca Vesayet Ad Defteri’nin temini ile tutulmasının sağlanması,